Kénitra. Dénommée batterie Henri Ponsot après novembre 1942. Cette batterie est établie à la cote 63, à 2 500 mètres de l’embouchure de l’oued Sebou, sur la rive gauche. Ses missions sont l’interdiction de l’accès à Port‑Lyautey (Kénitra), à 8 kilomètres en amont, ainsi que la défense des plages avoisinantes. En 1939, l’ouvrage, armé de 4 canons de 138 Mle 1881, aligne ses pièces entre la Kasbah de Moulay Ismail, datant du 17e siècle, et le phare de Mehdeya (ou de Mehdya, ou de Mehdia). En 1940, il est remplacé par une batterie de deux canons de 138 Mle 1923 sur affût Mle 24, provenant du croiseur mouilleur de mines Pluton, détruit à Casablanca par l’explosion de ses mines, le 13 septembre 1939. Ce navire de 4773 tonneaux, mis en service en 1931, était armé de 4 canons de 138, de 4 canons de 75 CA et de 2 canons de 37 CA. Cette nouvelle batterie est située entre la précédente et le phare. Les pièces sont installées dans des cuves dotées de niches attenantes, pouvant contenir 80 projectiles et 110 douilles, et protégées par une dalle en béton armé épaisse de 55 cm. Le champ de tir est de 360°, et la portée atteint 18 000 mètres. Un magasin, protégé par une dalle en béton armé, épaisse de 150 cm, et pouvant contenir 800 coups complets, est aménagé en arrière des pièces. Le P.C.T. (poste de commandement et de tir), placé entre les 2 batteries, et protégé par une dalle de 10 cm en béton armé, est équipé d’un conjugateur « aviso », et d’un télémètre S de 5 mètres. Un projecteur de 150 Sperry assure l’éclairage du champ de tir. Le casernement est assuré par cinq bâtiments en dur, situés à 300 mètres en arrière de l’ouvrage. La section de défense des passes de l’oued Sebou, avec ses 2 canons de 75 Mle 1897 sur affût Mle 1916, est établie à 500 mètres au nord de la batterie, à proximité de l’ancienne batterie basse de la Kasbah. Le récit de la bataille de Port-Lyautey, qui figure parmi les plus acharnées de l’opération Torch, et implique largement les batteries de côte, mériterait un développement dépassant le cadre de cette intervention. Nous la résumons donc largement. Le 8 novembre 1942, la batterie de 138 est commandée par le lieutenant de vaisseau Houssin. L’oued Sebou est interdit par un barrage de fil d’acier, tendu à hauteur de la Kasbah, elle-même défendue par la 7e compagnie du 1er R.T.M. À 06 heures 05, la section de 75 ouvre le feu sur une vedette, chargée de la destruction du barrage. Le projecteur de la batterie de 138 éclaire alors l’objectif, qui est également pris à partie par les mitrailleuses du 1er R.T.M. La vedette se retire, sans dégâts. Pendant ce temps, le destroyer Eberle ouvre le feu sur l’ancienne batterie de 138, qu’il croit responsable des tirs. À 06 heures 25, les 138 ouvrent le feu, à 7 000 mètres, sur le destroyer Roe qui est encadré. Celui-ci riposte, suivi du Savannah. Ces navires font partie du groupe d’attaque nord de la Task Force 34, qui comprend, entre autres, le cuirassé Texas, le croiseur Savannah, 2 porte-avions et 10 destroyers. À 06 heures 35, les 138 reprennent leur tir, cette fois sur les péniches de débarquement, qui sont également bombardées par une batterie de 155 G.P.F. en position, avec la 128e batterie de D.C.A., au sud-ouest de la base aéronavale. À 06 heures 58, la section de 75, qui tire également sur les navires de débarquement, est prise à partie par un destroyer. La batterie de 138 tire, successivement, sur un destroyer, puis sur le Savannah, qui s’est approché à moins de 6 000 mètres, puis sur le transport George Clymer. Ces tirs obligent les transports à s’éloigner, et interrompent les débarquements. Les navires reprennent leurs tirs sur la batterie, endommageant la pièce 2. Cependant, à 08 heures 30, un bataillon américain, débarqué sur la plage verte, à moins de 2 000 mètres au sud-ouest de la batterie de 138, s’empare du phare et se prépare à attaquer l’ouvrage. Le commandant ordonne alors de détruire la pièce 1. Les Américains envahissent la batterie et font prisonnier l’équipage, à l’exception du Lieutenant de Vaisseau Houssin qui, accompagné d’un de ses hommes, réussit à rejoindre la section de 75. Celle-ci vient d’être mise hors de combat par le tir d’un destroyer, tuant tout l’équipage, sauf trois hommes, dont 2 sont blessés. Les batteries ont tiré, en tout, 160 coups de 138 et 140 coups de 75. L’infanterie américaine échoue devant la Kasbah, où les officiers ayant tous été tués, la 7e compagnie est commandée par un sergent-chef. À deux reprises, les tirailleurs ouvrent le feu à la mitrailleuse sur le destroyer Dallas, qui tente de franchir les jetées pour remonter l’oued Sebou, et doit renoncer. Il devra attendre le 10 pour parvenir à ses fins. La batterie de 138 est réoccupée à 16 heures 35 par le 1er bataillon du 1er R.T.M., à la suite d’un assaut à la baïonnette, effectué avec l’appui d’une section de chars F.T. 17. Mais les tirailleurs échouent devant le phare. La batterie est reprise par l’infanterie américaine, dans la nuit du 9 au 10, puis reconquise par le 1er bataillon du 1er R.T.M. qui, dans la foulée, enlève également le phare. Mais les Américains sont maintenant en force, et reprennent le tout, puis donnent l’assaut à la Kasbah, qui tient toujours, et finit par tomber, le 10 en fin de matinée, après un bombardement aérien, suivi de furieux combats. Les affrontements vont se poursuivre jusqu’au soir, au grand étonnement des Américains, qui n’avaient pas prévu une telle résistance. La 128e batterie de D.C.A. a consommé 1 000 coups de 75, rien que pour la journée du 8, abattant 2 avions au cours des attaques aériennes sur la BAN (base aéronavale), et harcelant les plages de débarquement. Le 9, elle poursuit ses tirs sur les troupes au sol, s’attirant à chaque fois une réplique des navires, particulièrement du Savannah. Le 10, à 07 heures 00, elle ouvre le feu sur le Dallas, qui a enfin réussi à franchir le barrage de l’oued Sebou. La BAN ayant été évacuée, et l’ennemi approchant, son personnel se replie à 10 heures 30, après avoir détruit ses matériels. Quant aux canons de la batterie de 155 G.P.F., ils sont sabordés le 9, dans la matinée, par suite d’une mauvaise interprétation d’un ordre d’évacuation. La batterie Henri Ponsot est remise en état après ces événements, et elle est renforcée par une D.C.A. comprenant 2 canons de 40 Bofors, 2 canons de 37 C.A. et 3 mitrailleuses de 13,2. De nos jours, si le site est parfaitement identifiable, on y cherche vainement une trace d’installation militaire, tant il a été transformé. L’emprise de la batterie de 138 Mle 1881 est occupée par un chenil. Les cuves de la batterie de 138 Mle 1923 sont visibles sur les vues Google. Le plus intéressant reste la Kasbah et sa batterie basse, dans le décor splendide de l’embouchure de l’oued Sebou. Batterie Henri Ponsot genannt nach November 1942. Diese Batterie befindet sich auf der Höhenlinie 63, 2 500 Meter von der Mündung des Oued Sebou entfernt, am linken Ufer. Ihre Aufgaben sind die Sperrung des Zugangs zu Port‑Lyautey (Kénitra), 8 Kilometer flussaufwärts, sowie die Verteidigung der umliegenden Strände. 1939 reiht das Werk, bewaffnet mit 4 Kanonen 138 mm Mle 1881, seine Geschütze zwischen der Kasbah von Moulay Ismail aus dem 17. Jahrhundert und dem Leuchtturm von Mehdeya (oder Mehdya, oder Mehdia) auf. 1940 wird es durch eine Batterie mit zwei Kanonen 138 mm Mle 1923 auf Lafette Mle 24 ersetzt, die vom Minenkreuzer Pluton stammen, der am 13. September 1939 in Casablanca durch die Explosion seiner Minen zerstört wurde. Dieses 4773-Tonnen-Schiff, 1931 in Dienst gestellt, war mit 4 Kanonen 138 mm, 4 Kanonen 75 mm Flak und 2 Kanonen 37 mm Flak bewaffnet. Diese neue Batterie liegt zwischen der vorherigen und dem Leuchtturm. Die Geschütze sind in Gruben mit angrenzenden Nischen installiert, die 80 Geschosse und 110 Kartuschen aufnehmen können und durch eine 55 cm dicke Stahlbetonplatte geschützt sind. Das Schussfeld beträgt 360°, und die Reichweite erreicht 18 000 Meter. Ein durch eine 150 cm dicke Stahlbetonplatte geschütztes Magazin mit einer Kapazität von 800 kompletten Schuss ist hinter den Geschützen eingerichtet. Der Feuerleitstand (P.C.T.), zwischen den beiden Batterien gelegen und durch eine 10 cm dicke Stahlbetonplatte geschützt, ist mit einem "Aviso"-Konjugator und einem 5-Meter-Entfernungsmesser S ausgestattet. Ein 150-cm-Scheinwerfer Sperry beleuchtet das Schussfeld. Die Unterkunft wird durch fünf feste Gebäude 300 Meter hinter dem Werk sichergestellt. Die Sektion zur Verteidigung der Flussmündung des Oued Sebou mit ihren 2 Kanonen 75 mm Mle 1897 auf Lafette Mle 1916 befindet sich 500 Meter nördlich der Batterie, in der Nähe der ehemaligen Unteren Batterie der Kasbah. Der Bericht über die Schlacht von Port-Lyautey, die zu den erbittertsten der Operation Torch zählt und die Küstenbatterien stark einbezieht, würde eine Ausführung verdienen, die den Rahmen dieses Beitrags sprengt. Wir fassen sie daher stark zusammen. Am 8. November 1942 wird die 138-mm-Batterie von Korvettenkapitän Houssin kommandiert. Der Oued Sebou ist durch ein Stahldrahtsperre gesperrt, die auf Höhe der Kasbah gespannt ist, die selbst von der 7. Kompanie des 1. R.T.M. verteidigt wird. Um 06:05 Uhr eröffnet die 75-mm-Sektion das Feuer auf ein Schnellboot, das mit der Zerstörung der Sperre beauftragt ist. Der Scheinwerfer der 138-mm-Batterie beleuchtet daraufhin das Ziel, das ebenfalls von den Maschinengewehren des 1. R.T.M. beschossen wird. Das Schnellboot zieht sich unbeschädigt zurück. Währenddessen eröffnet der Zerstörer Eberle das Feuer auf die alte 138-mm-Batterie, die er für die Schüsse verantwortlich hält. Um 06:25 Uhr eröffnen die 138-mm-Geschütze das Feuer auf 7 000 Meter auf den Zerstörer Roe, der eingedeckt wird. Dieser erwidert das Feuer, gefolgt von der Savannah. Diese Schiffe gehören zur nördlichen Angriffsgruppe der Task Force 34, die unter anderem das Schlachtschiff Texas, den Kreuzer Savannah, 2 Flugzeugträger und 10 Zerstörer umfasst. Um 06:35 Uhr nehmen die 138-mm-Geschütze ihr Feuer wieder auf, diesmal auf die Landungsboote, die ebenfalls von einer in Stellung befindlichen 155-mm-G.P.F.-Batterie zusammen mit der 128. Flakbatterie südwestlich des Marinefliegerstützpunkts bombardiert werden. Um 06:58 Uhr wird die 75-mm-Sektion, die ebenfalls auf die Landungsfahrzeuge feuert, von einem Zerstörer beschossen. Die 138-mm-Batterie feuert nacheinander auf einen Zerstörer, dann auf die Savannah, die sich auf weniger als 6 000 Meter genähert hat, dann auf den Transporter George Clymer. Diese Schüsse zwingen die Transporter zum Rückzug und unterbrechen die Landungen. Die Schiffe nehmen ihr Feuer auf die Batterie wieder auf und beschädigen Geschütz 2. Jedoch erobert um 08:30 Uhr ein amerikanisches Bataillon, das am Grünen Strand gelandet ist, weniger als 2 000 Meter südwestlich der 138-mm-Batterie, den Leuchtturm und bereitet sich darauf vor, das Werk anzugreifen. Der Kommandant befiehlt daraufhin die Zerstörung von Geschütz 1. Die Amerikaner dringen in die Batterie ein und nehmen die Besatzung gefangen, mit Ausnahme von Korvettenkapitän Houssin, der es zusammen mit einem seiner Männer schafft, die 75-mm-Sektion zu erreichen. Diese ist gerade durch das Feuer eines Zerstörers außer Gefecht gesetzt worden, wobei die gesamte Besatzung bis auf drei Männer getötet wurde, von denen zwei verwundet sind. Die Batterien haben insgesamt 160 Schuss 138 mm und 140 Schuss 75 mm abgefeuert. Die amerikanische Infanterie scheitert vor der Kasbah, wo nach dem Tod aller Offiziere die 7. Kompanie von einem Stabsfeldwebel befehligt wird. Zweimal eröffnen die Schützen das Feuer mit Maschinengewehren auf den Zerstörer Dallas, der versucht, die Molen zu durchfahren, um den Oued Sebou hinaufzufahren, und muss aufgeben. Er muss bis zum 10. warten, um sein Ziel zu erreichen. Die 138-mm-Batterie wird um 16:35 Uhr vom 1. Bataillon des 1. R.T.M. nach einem Bajonettangriff mit Unterstützung einer Sektion von F.T. 17-Panzern wiederbesetzt. Aber die Schützen scheitern vor dem Leuchtturm. Die Batterie wird in der Nacht vom 9. auf den 10. von der amerikanischen Infanterie zurückerobert, dann vom 1. Bataillon des 1. R.T.M. wieder eingenommen, das im selben Zug auch den Leuchtturm einnimmt. Aber die Amerikaner sind jetzt in Stärke und erobern alles zurück, dann stürmen sie die immer noch haltende Kasbah, die schließlich am 10. am späten Vormittag nach einem Luftangriff und anschließenden heftigen Kämpfen fällt. Die Auseinandersetzungen dauern bis zum Abend an, sehr zur Verwunderung der Amerikaner, die einen solchen Widerstand nicht vorhergesehen hatten. Die 128. Flakbatterie hat allein am 8. 1 000 Schuss 75 mm verbraucht, dabei 2 Flugzeuge während der Luftangriffe auf den Marinefliegerstützpunkt abgeschossen und die Landungsstrände belästigt. Am 9. setzt sie ihr Feuer auf die Bodentruppen fort und zieht sich jedes Mal eine Erwiderung der Schiffe zu, besonders der Savannah. Am 10. um 07:00 Uhr eröffnet sie das Feuer auf die Dallas, die es endlich geschafft hat, die Sperre des Oued Sebou zu durchfahren. Nachdem der Marinefliegerstützpunkt evakuiert wurde und der Feind sich nähert, zieht sich ihr Personal um 10:30 Uhr zurück, nachdem es sein Material zerstört hat. Die Geschütze der 155-mm-G.P.F.-Batterie werden am 9. am Vormittag aufgrund einer Fehlinterpretation eines Evakuierungsbefehls gesprengt. Die Batterie Henri Ponsot wird nach diesen Ereignissen wieder instand gesetzt und durch eine Flak mit 2 Kanonen 40 mm Bofors, 2 Kanonen 37 mm Flak und 3 Maschinengewehren 13,2 mm verstärkt. Heutzutage ist das Gelände zwar eindeutig identifizierbar, aber man sucht vergeblich nach einer Spur militärischer Anlagen, so sehr wurde es umgestaltet. Das Gelände der 138-mm-Batterie Mle 1881 wird von einer Hundezwingeranlage eingenommen. Die Gruben der 138-mm-Batterie Mle 1923 sind auf Google Earth sichtbar. Am interessantesten bleibt die Kasbah mit ihrer Unteren Batterie in der prächtigen Kulisse der Mündung des Oued Sebou. Batterij Henri Ponsot genoemd na november 1942. Deze batterij is gevestigd op kote 63, op 2 500 meter van de monding van de oued Sebou, op de linkeroever. Haar taken zijn het verbieden van de toegang tot Port‑Lyautey (Kénitra), 8 kilometer stroomopwaarts, en de verdediging van de omliggende stranden. In 1939 staan de stukken van het werk, bewapend met 4 kanonnen van 138 mm Mle 1881, opgesteld tussen de Kasbah van Moulay Ismail uit de 17e eeuw en de vuurtoren van Mehdeya (of Mehdya, of Mehdia). In 1940 wordt het vervangen door een batterij van twee kanonnen van 138 mm Mle 1923 op affuit Mle 24, afkomstig van de mijnenlegger Pluton, vernietigd in Casablanca door de ontploffing van zijn mijnen op 13 september 1939. Dit schip van 4773 ton, in dienst gesteld in 1931, was bewapend met 4 kanonnen van 138 mm, 4 kanonnen van 75 mm Lucht en 2 kanonnen van 37 mm Lucht. Deze nieuwe batterij is gelegen tussen de vorige en de vuurtoren. De stukken zijn geïnstalleerd in kazematten met aangrenzende nissen, die 80 projectielen en 110 hulzen kunnen bevatten, en beschermd door een plaat van gewapend beton van 55 cm dik. Het schootsveld is 360°, en het bereik bedraagt 18 000 meter. Een magazijn, beschermd door een plaat van gewapend beton van 150 cm dik, en 800 complete schoten kunnende bevatten, is achter de stukken ingericht. De vuurleidingspost (P.C.T.), geplaatst tussen de 2 batterijen en beschermd door een plaat van 10 cm gewapend beton, is uitgerust met een "aviso"-conjugator en een 5-meter afstandsmeter S. Een zoeklicht van 150 cm Sperry verlicht het schootsveld. De legering wordt verzorgd door vijf stenen gebouwen, gelegen op 300 meter achter het werk. De sectie ter verdediging van de monding van de oued Sebou, met haar 2 kanonnen van 75 mm Mle 1897 op affuit Mle 1916, is gevestigd op 500 meter ten noorden van de batterij, nabij de voormalige lage batterij van de Kasbah. Het verslag van de slag om Port-Lyautey, die tot de hevigste van operatie Torch behoort en de kustbatterijen sterk betrekt, zou een uitwerking verdienen die het bestek van deze bijdrage te buiten gaat. Wij vatten haar dan ook sterk samen. Op 8 november 1942 staat de 138 mm batterij onder bevel van luitenant-ter-zee Houssin. De oued Sebou is versperd door een stalen draadversperring, gespannen ter hoogte van de Kasbah, die zelf wordt verdedigd door de 7e compagnie van het 1e R.T.M. Om 06:05 uur opent de 75 mm sectie het vuur op een snelle boot, belast met de vernieling van de versperring. De zoeklicht van de 138 mm batterij verlicht dan het doel, dat ook onder vuur wordt genomen door de mitrailleurs van het 1e R.T.M. De snelle boot trekt zich zonder schade terug. Ondertussen opent de torpedobootjager Eberle het vuur op de oude 138 mm batterij, die hij verantwoordelijk acht voor het vuur. Om 06:25 uur openen de 138 mm stukken het vuur, op 7 000 meter, op de torpedobootjager Roe die wordt ingeschoten. Deze beantwoordt het vuur, gevolgd door de Savannah. Deze schepen maken deel uit van de noordelijke aanvalsgroep van Task Force 34, die onder meer het slagschip Texas, de kruiser Savannah, 2 vliegdekschepen en 10 torpedobootjagers omvat. Om 06:35 uur hervatten de 138 mm stukken hun vuur, ditmaal op de landingsvaartuigen, die ook worden gebombardeerd door een batterij van 155 mm G.P.F. in stelling, met de 128e Luchtafweerbatterij, ten zuidwesten van de marinevliegbasis. Om 06:58 uur wordt de 75 mm sectie, die ook op de landingsvaartuigen vuurt, onder vuur genomen door een torpedobootjager. De 138 mm batterij vuurt achtereenvolgens op een torpedobootjager, dan op de Savannah, die tot op minder dan 6 000 meter is genaderd, dan op het transportschip George Clymer. Dit vuur dwingt de transportschepen zich terug te trekken en onderbreekt de landingen. De schepen hervatten hun vuur op de batterij en beschadigen stuk 2. Echter, om 08:30 uur verovert een Amerikaans bataljon, geland op het groene strand, op minder dan 2 000 meter ten zuidwesten van de 138 mm batterij, de vuurtoren en bereidt zich voor het werk aan te vallen. De commandant beveelt dan stuk 1 te vernietigen. De Amerikanen dringen de batterij binnen en nemen de bemanning gevangen, met uitzondering van Luitenant-ter-zee Houssin die, vergezeld van een van zijn mannen, erin slaagt de 75 mm sectie te bereiken. Deze is zojuist door het vuur van een torpedobootjager buiten gevecht gesteld, waarbij de hele bemanning is gedood op drie man na, van wie er twee gewond zijn. De batterijen hebben in totaal 160 schoten van 138 mm en 140 schoten van 75 mm afgevuurd. De Amerikaanse infanterie faalt voor de Kasbah, waar de officieren allemaal zijn gedood en de 7e compagnie wordt gecommandeerd door een sergeant-majoor. Tweemaal openen de schutters het vuur met mitrailleurs op de torpedobootjager Dallas, die probeert de pieren door te varen om de oued Sebou op te varen, en moet opgeven. Hij moet tot de 10e wachten om zijn doel te bereiken. De 138 mm batterij wordt om 16:35 uur heroverd door het 1e bataljon van het 1e R.T.M., na een bajonetaanval met ondersteuning van een sectie tanks F.T. 17. Maar de schutters falen voor de vuurtoren. De batterij wordt in de nacht van 9 op 10 heroverd door de Amerikaanse infanterie, dan heroverd door het 1e bataljon van het 1e R.T.M., dat in dezelfde beweging ook de vuurtoren inneemt. Maar de Amerikanen zijn nu in kracht en heroveren alles, en bestormen dan de Kasbah, die nog steeds standhoudt, en die uiteindelijk valt op de 10e in de late ochtend na een luchtbombardement, gevolgd door hevige gevechten. De confrontaties duren tot de avond, tot grote verbazing van de Amerikanen, die een dergelijke weerstand niet hadden voorzien. De 128e Luchtafweerbatterij heeft 1 000 schoten van 75 mm verbruikt, alleen al voor de dag van de 8e, waarbij 2 vliegtuigen werden neergeschoten tijdens de luchtaanvallen op de marinevliegbasis, en de landingsstranden lastigvallend. Op de 9e zet zij haar vuur op de grondtroepen voort, waarbij zij telkens weer een antwoord van de schepen krijgt, vooral van de Savannah. Op de 10e om 07:00 uur opent zij het vuur op de Dallas, die er eindelijk in is geslaagd de versperring van de oued Sebou te doorbreken. Nadat de marinevliegbasis is geëvacueerd en de vijand nadert, trekt haar personeel zich om 10:30 uur terug, na zijn materieel te hebben vernield. Wat de kanonnen van de 155 mm G.P.F. batterij betreft, die worden op de 9e in de ochtend gesaboteerd als gevolg van een verkeerde interpretatie van een evacuatiebevel. De batterij Henri Ponsot wordt na deze gebeurtenissen hersteld en versterkt met een luchtafweer bestaande uit 2 kanonnen van 40 mm Bofors, 2 kanonnen van 37 mm Lucht en 3 mitrailleurs van 13,2 mm. Tegenwoordig is de site weliswaar perfect identificeerbaar, maar men zoekt er tevergeefs naar een spoor van militaire installaties, zozeer is hij getransformeerd. Het terrein van de 138 mm batterij Mle 1881 wordt ingenomen door een hondenkennel. De kazematten van de 138 mm batterij Mle 1923 zijn zichtbaar op Google-beelden. Het meest interessant blijft de Kasbah met haar lage batterij, in het schitterende decor van de monding van de oued Sebou. Named Henri Ponsot battery after November 1942. This battery is established at contour 63, 2,500 metres from the mouth of the Oued Sebou, on the left bank. Its missions are the denial of access to Port‑Lyautey (Kénitra), 8 kilometres upstream, as well as the defence of the surrounding beaches. In 1939, the work, armed with 4 guns of 138 mm Mle 1881, aligns its pieces between the Kasbah of Moulay Ismail, dating from the 17th century, and the lighthouse of Mehdeya (or Mehdya, or Mehdia). In 1940, it is replaced by a battery of two guns of 138 mm Mle 1923 on mounting Mle 24, coming from the minelaying cruiser Pluton, destroyed at Casablanca by the explosion of its mines on 13 September 1939. This ship of 4773 tons, commissioned in 1931, was armed with 4 guns of 138 mm, 4 guns of 75 mm AA and 2 guns of 37 mm AA. This new battery is located between the previous one and the lighthouse. The pieces are installed in pits with adjacent niches, capable of holding 80 projectiles and 110 cartridges, and protected by a 55 cm thick reinforced concrete slab. The field of fire is 360°, and the range reaches 18,000 metres. A magazine, protected by a 150 cm thick reinforced concrete slab, and capable of holding 800 complete rounds, is arranged behind the pieces. The fire control post (P.C.T.), placed between the 2 batteries, and protected by a 10 cm reinforced concrete slab, is equipped with an "aviso" conjugator and a 5-metre rangefinder S. A 150 cm searchlight Sperry illuminates the field of fire. Accommodation is provided by five permanent buildings, located 300 metres behind the work. The estuary defence section of the Oued Sebou, with its 2 guns of 75 mm Mle 1897 on mounting Mle 1916, is established 500 metres north of the battery, near the old lower battery of the Kasbah. The account of the battle of Port-Lyautey, which figures among the most bitter of Operation Torch, and heavily involves the coast batteries, would merit a development beyond the scope of this intervention. We therefore summarise it broadly. On 8 November 1942, the 138 mm battery is commanded by Lieutenant de Vaisseau Houssin. The Oued Sebou is closed by a steel wire barrage, stretched at the level of the Kasbah, itself defended by the 7th company of the 1st R.T.M. At 06:05 hours, the 75 mm section opens fire on a fast boat, tasked with destroying the barrage. The searchlight of the 138 mm battery then illuminates the target, which is also engaged by the machine guns of the 1st R.T.M. The fast boat withdraws, undamaged. Meanwhile, the destroyer Eberle opens fire on the old 138 mm battery, which it believes responsible for the firing. At 06:25 hours, the 138 mm guns open fire, at 7,000 metres, on the destroyer Roe which is straddled. The latter replies, followed by the Savannah. These ships are part of the northern attack group of Task Force 34, which comprises, among others, the battleship Texas, the cruiser Savannah, 2 aircraft carriers and 10 destroyers. At 06:35 hours, the 138 mm guns resume their fire, this time on the landing craft, which are also bombed by a battery of 155 mm G.P.F. in position, with the 128th Anti-Aircraft battery, south-west of the naval air base. At 06:58 hours, the 75 mm section, which is also firing on the landing craft, is engaged by a destroyer. The 138 mm battery fires, successively, on a destroyer, then on the Savannah, which has approached to less than 6,000 metres, then on the transport George Clymer. This fire forces the transports to move away, and interrupts the landings. The ships resume their fire on the battery, damaging piece 2. However, at 08:30 hours, an American battalion, landed on Green Beach, less than 2,000 metres south-west of the 138 mm battery, seizes the lighthouse and prepares to attack the work. The commander then orders the destruction of piece 1. The Americans invade the battery and take the crew prisoner, with the exception of Lieutenant de Vaisseau Houssin who, accompanied by one of his men, succeeds in rejoining the 75 mm section. The latter has just been put out of action by the fire of a destroyer, killing the entire crew except three men, of whom 2 are wounded. The batteries have fired, in total, 160 rounds of 138 mm and 140 rounds of 75 mm. The American infantry fails before the Kasbah, where all the officers having been killed, the 7th company is commanded by a sergeant major. Twice, the riflemen open machine-gun fire on the destroyer Dallas, which attempts to cross the jetties to go up the Oued Sebou, and has to give up. It will have to wait until the 10th to succeed. The 138 mm battery is reoccupied at 16:35 hours by the 1st battalion of the 1st R.T.M., following a bayonet assault, carried out with the support of a section of F.T. 17 tanks. But the riflemen fail before the lighthouse. The battery is retaken by American infantry during the night of the 9th to the 10th, then reconquered by the 1st battalion of the 1st R.T.M. which, in the same move, also captures the lighthouse. But the Americans are now in force, and retake everything, then assault the Kasbah, which still holds out, and finally falls on the 10th in the late morning, after an aerial bombardment, followed by furious fighting. The clashes continue until the evening, much to the astonishment of the Americans, who had not foreseen such resistance. The 128th Anti-Aircraft battery expended 1,000 rounds of 75 mm, just for the day of the 8th, shooting down 2 aircraft during the air attacks on the naval air base, and harassing the landing beaches. On the 9th, it continues its fire on the ground troops, each time drawing a reply from the ships, particularly the Savannah. On the 10th, at 07:00 hours, it opens fire on the Dallas, which has finally succeeded in crossing the Oued Sebou barrage. The naval air base having been evacuated, and the enemy approaching, its personnel withdraw at 10:30 hours, after destroying its equipment. As for the guns of the 155 mm G.P.F. battery, they are scuttled on the 9th in the morning, following a misinterpretation of an evacuation order. The Henri Ponsot battery is repaired after these events, and it is reinforced by an anti-aircraft defence comprising 2 guns of 40 mm Bofors, 2 guns of 37 mm AA and 3 machine guns of 13.2 mm. Nowadays, while the site is perfectly identifiable, one searches in vain for a trace of military installations, so much has it been transformed. The site of the 138 mm Mle 1881 battery is occupied by a kennel. The pits of the 138 mm Mle 1923 battery are visible on Google views. The most interesting remains the Kasbah and its lower battery, in the splendid setting of the mouth of the Oued Sebou. Nazývána baterie Henri Ponsot po listopadu 1942. Tato baterie je zřízena na kótě 63, 2 500 metrů od ústí údolí Sebou, na levém břehu. Jejími úkoly je uzavření přístupu k Port‑Lyautey (Kénitra), 8 kilometrů proti proudu, a také obrana okolních pláží. V roce 1939 dílo, vyzbrojené 4 děly ráže 138 mm vz. 1881, řadí své kusy mezi Kasbu Moulaye Ismaila ze 17. století a maják Mehdeya (nebo Mehdya, nebo Mehdia). V roce 1940 je nahrazeno baterií dvou děl ráže 138 mm vz. 1923 na lafetě vz. 24, pocházejících z minonosného křižníku Pluton, zničeného v Casablance výbuchem jeho min dne 13. září 1939. Tato loď o výtlaku 4773 tun, uvedená do služby v roce 1931, byla vyzbrojena 4 děly ráže 138 mm, 4 děly ráže 75 mm PL a 2 děly ráže 37 mm PL. Tato nová baterie se nachází mezi předchozí a majákem. Kusy jsou instalovány v jámách s přilehlými nikami, které pojmou 80 projektilů a 110 nábojnic, a chráněny deskou ze železobetonu tloušťky 55 cm. Palebné pole je 360° a dostřel dosahuje 18 000 metrů. Skladiště chráněné deskou ze železobetonu tloušťky 150 cm, schopné pojmout 800 úplných nábojů, je zřízeno za kusy. Palebný řídící stanoviště (P.C.T.), umístěné mezi dvěma bateriemi a chráněné deskou ze železobetonu tloušťky 10 cm, je vybaveno konjugátorem "aviso" a dálkoměrem S délky 5 m. Světlomet o průměru 150 cm Sperry osvětluje palebné pole. Ubytování je zajištěno pěti pevnými budovami, umístěnými 300 metrů za dílem. Sekce obrany ústí údolí Sebou se svými 2 děly ráže 75 mm vz. 1897 na lafetě vz. 1916 je zřízena 500 metrů severně od baterie, poblíž staré spodní baterie Kasby. Vyprávění o bitvě o Port-Lyautey, která patří k nejurputnějším v operaci Torch a silně zahrnuje pobřežní baterie, by si zasloužilo rozvedení přesahující rámec tohoto příspěvku. Velmi ji tedy shrnujeme. Dne 8. listopadu 1942 je 138mm baterie pod velením korvetního kapitána Houssina. Údolí Sebou je uzavřeno ocelovou drátěnou překážkou, napnutou na úrovni Kasby, kterou samotnou brání 7. rota 1. R.T.M. V 06:05 hodin zahajuje 75mm sekce palbu na rychlý člun, pověřený zničením překážky. Světlomet 138mm baterie poté osvětluje cíl, který je také napaden kulomety 1. R.T.M. Rychlý člun se stahuje bez poškození. Mezitím torpédoborec Eberle zahajuje palbu na starou 138mm baterii, kterou považuje za zodpovědnou za střelbu. V 06:25 hodin zahajují 138mm děla palbu na vzdálenost 7 000 metrů na torpédoborec Roe, který je zasahován. Ten odpovídá palbou, následován lodí Savannah. Tyto lodě jsou součástí severní útočné skupiny Task Force 34, která zahrnuje mimo jiné bitevní loď Texas, křižník Savannah, 2 letadlové lodě a 10 torpédoborců. V 06:35 hodin obnovují 138mm děla svou palbu, tentokrát na výsadkové čluny, které jsou také bombardovány baterií 155mm děl G.P.F. v postavení, spolu se 128. protiletadlovou baterií, jihozápadně od námořní letecké základny. V 06:58 hodin je 75mm sekce, která také střílí na výsadková plavidla, napadena torpédoborcem. 138mm baterie střílí postupně na torpédoborec, poté na Savannah, která se přiblížila na méně než 6 000 metrů, poté na transportní loď George Clymer. Tato palba nutí transportní lodě vzdálit se a přerušuje vylodění. Lodě obnovují svou palbu na baterii a poškozují kus 2. Nicméně v 08:30 hodin se americký prapor, vyloděný na Zelené pláži, méně než 2 000 metrů jihozápadně od 138mm baterie, zmocňuje majáku a připravuje se k útoku na dílo. Velitel poté nařizuje zničení kusu 1. Američané vnikají do baterie a berou posádku do zajetí, s výjimkou korvetního kapitána Houssina, který spolu s jedním ze svých mužů úspěšně dosahuje 75mm sekce. Ta byla právě vyřazena z boje palbou torpédoborce, přičemž celá posádka byla zabita kromě tří mužů, z nichž dva jsou zraněni. Baterie celkem vystřelily 160 granátů ráže 138 mm a 140 granátů ráže 75 mm. Americká pěchota selhává před Kasbou, kde po zabití všech důstojníků velí 7. rotě rotmistr. Dvakrát zahajují střelci palbu z kulometů na torpédoborec Dallas, který se pokouší proplout mola, aby vyplul po údolí Sebou, a musí se vzdát. Bude muset počkat do 10., aby dosáhl svého cíle. 138mm baterie je znovu obsazena v 16:35 hodin 1. praporem 1. R.T.M. po bajonetovém útoku provedeném s podporou sekce tanků F.T. 17. Ale střelci selhávají před majákem. Baterie je znovu dobyta americkou pěchotou v noci z 9. na 10., poté znovu dobyta 1. praporem 1. R.T.M., který v návaznosti dobývá také maják. Ale Američané jsou nyní v síle a dobývají vše zpět, poté útočí na Kasbu, která stále odolává, a nakonec padá 10. pozdě ráno po leteckém bombardování, po němž následují zuřivé boje. Střety pokračují až do večera, k velkému úžasu Američanů, kteří takový odpor nepředpokládali. 128. protiletadlová baterie spotřebovala 1 000 granátů ráže 75 mm jen za den 8., přičemž sestřelila 2 letadla během leteckých útoků na námořní leteckou základnu a obtěžovala výsadkové pláže. Dne 9. pokračuje v palbě na pozemní jednotky, přičemž si pokaždé vyslouží odpověď lodí, zejména Savannah. Dne 10. v 07:00 hodin zahajuje palbu na Dallas, který konečně úspěšně překonal překážku údolí Sebou. Poté, co byla námořní letecká základna evakuována a nepřítel se blíží, její personál se stahuje v 10:30 hodin po zničení svého materiálu. Pokud jde o děla 155mm baterie G.P.F., jsou potopena 9. ráno v důsledku chybné interpretace rozkazu k evakuaci. Baterie Henri Ponsot je po těchto událostech opravena a je posílena protiletadlovou obranou zahrnující 2 děla ráže 40 mm Bofors, 2 děla ráže 37 mm PL a 3 kulomety ráže 13,2 mm. V dnešní době, i když je lokalita dokonale identifikovatelná, marně hledáme stopu po vojenských zařízeních, tak byla přeměněna. Plocha 138mm baterie vz. 1881 je obsazena psincem. Jámy 138mm baterie vz. 1923 jsou viditelné na pohledech Google. Nejzajímavější zůstává Kasba s její spodní baterií v nádherné kulisе ústí údolí Sebou. © JJM 05/02/2026
Cité dans : Zitiert in : Geciteerd in: Cited in: Citováno v: Port-Lyautey (Kénitra), Henri Ponsot (batterie)