Dépt 59 (Nord). Pour la période intéressant cet index, la place se vit construire 6 forts, 13 ouvrages intermédiaires (sur 14 prévus) et 2 batteries maçonnées. Pas moins de 72 batteries d’intervalle devaient être aménagées à la mobilisation, mais cela resta sans suite. La citadelle (dénommé citadelle ou fort Boufflers par le décret du général Boulanger) occupée militairement comprend pas moins de trois magasins à poudre (Sainte-Barbe, bastion de Turenne, bastion de la Reine) et un arsenal. L'ancienne enceinte abritait six magasins à poudre bétonnés : un construit en 1899 au bastion 234, deux à la courtine 237-238 (en fait un magasin double) aménagés en 1889-1890, un quatrième datant de 1892 dit de Pont à Marcq (en arrière de la porte de Gand), un cinquième dit de Lezennes construit en 1892 et situé dans le bastion 260 et un sixième en 1891-1892 au sein de la Corne de Gand. L’enceinte en abritait quatre autres non bétonnés (bastions 222 et 228, portes de Roubaix et de Fives). Quatre magasins de secteur étaient prévus mais n'ont pas été construits sauf celui de Merchin, en 1894. En 1891, 25 bastions de l'enceinte et 3 de la citadelle seront encore garnis d'artillerie. La loi du 19 octobre 1919 prononcera le déclassement des remparts et la ville décidera leur démantèlement. Celui-ci sera progressif et durera jusqu’au milieu des années 1930’. Tous les magasins cités ont été détruits lors de ces travaux. De cette enceinte, il ne reste pas grand-chose. Les portes de Roubaix et de Gand (1621) valent le détour même si elles sont nettement plus sobres que la porte de Paris (1685-1692) qui, elle, se trouvait déjà à l’intérieur de l’enceinte. Notons la présence d’une belle tenaille devant la porte de Gand. Le déclassement, anticipé et contesté, de la place de Lille, le 1 août 1914, mènera à un désarmement partiel au profit de Maubeuge dès le 7 août. Ainsi, à lire Julien Dépret (cfr bibliographie), le 9 août 1914, Lille possède encore une centaine de canons de 120 L, 47 de 95 mm, 24 canons revolvers, 28 canons de 12 culasse, 150 canons de 90 mm, 10 canons de 80 mm, 500.000 cartouches de fusil et environ 600 tonnes de poudre noire. Les militaires se prépareront malgré tout à défendre la cité et les préparatifs seront très avancés lorsque, le 24 août, le maire se rendit à Paris pour s’en plaindre au ministre Viviani, lequel imposera de déclarer Lille ville ouverte et de procéder à son évacuation par les troupes. Finalement, la ville ne sera occupée par les Allemands que le 13 octobre 1914, pratiquement sans résistance, en laissant des fortifications, certes dépassées, mais en bon état. Quant à l’armement demeuré sur place, il est réputé avoir été saboté. Les fortifications lilloises de la fin du XIXème sont globalement peu accessibles ou même ont disparu. C’est ainsi que des 13 ouvrages intermédiaires construits entre 1891 et 1894, seul un reste intact (totalement à l’abandon) et l’extérieur de l’abri central d’un second est visible. Ces ouvrages, en béton étaient prévus pour une demie voire une compagnie. La différence entre les deux modèles, outre dans leur armement, consistait en la présence en arrière du front de tête d’un seul ou de deux abris de rempart. Il s’agissait d’ouvrages résolument modernes, trapézoïdaux, au profil triangulaire avec abris bétonnés. Les deux batteries aux airs de petits forts dites du Camp Français et de Premesques, sont réduites à rien, tandis que des six forts, deux sont à l’abandon, un fortement détruit, deux sont des propriétés privées (dont un visitable) et un transformé –fort intelligemment d’ailleurs- en centre culturel.
Dept 59 (Nord). Für den diesen Index interessierenden Zeitraum wurden in der Festung 6 Forts, 13 Zwischenwerke (von 14 geplanten) und 2 gemauerte Batterien gebaut. Nicht weniger als 72 Zwischenbatterien sollten bei der Mobilmachung eingerichtet werden, aber das blieb ohne Folge. Die militärisch genutzte Zitadelle (bezeichnet als Zitadelle oder Fort Boufflers durch Dekret von General Boulanger) umfasst nicht weniger als drei Pulvermagazine (Sainte-Barbe, Bastion Turenne, Bastion der Königin) und ein Arsenal. Die alte Befestigungslinie beherbergte sechs betonierte Pulvermagazine: eines, gebaut 1899 am Bastion 234, zwei an der Kurtine 237-238 (eigentlich ein Doppelmagazin) eingerichtet 1889-1890, ein viertes von 1892, genannt Pont à Marcq (hinter dem Gand-Tor), ein fünftes, genannt Lezennes, gebaut 1892 und gelegen im Bastion 260, und ein sechstes 1891-1892 innerhalb der Corne de Gand. Die Umwallung beherbergte vier andere nicht betonierte Magazine (Bastion 222 und 228, Tore von Roubaix und Fives). Vier Sektorenmagazine waren geplant, wurden aber nicht gebaut, außer dem von Merchin im Jahr 1894. 1891 werden 25 Bastionen der Umwallung und 3 der Zitadelle noch mit Artillerie bestückt sein. Das Gesetz vom 19. Oktober 1919 wird die Außerdienststellung der Wälle verfügen und die Stadt wird deren Abbruch beschließen. Dieser wird schrittweise erfolgen und bis Mitte der 1930er Jahre dauern. Alle genannten Magazine wurden bei diesen Arbeiten zerstört. Von dieser Befestigungslinie ist nicht viel übrig. Die Tore von Roubaix und Gand (1621) sind einen Umweg wert, auch wenn sie deutlich schlichter sind als das Pariser Tor (1685-1692), das sich bereits innerhalb der Umwallung befand. Wir vermerken das Vorhandensein einer schönen Tenaille vor dem Gand-Tor. Die vorzeitige und umstrittene Außerdienststellung der Festung Lille am 1. August 1914 wird zu einer teilweisen Entwaffnung zugunsten von Maubeuge bereits am 7. August führen. So, laut Julien Dépret (siehe Bibliographie), besaß Lille am 9. August 1914 noch etwa hundert 120-L-Kanonen, 47 von 95 mm, 24 Revolverkanonen, 28 Hinterladerkanonen von 12 cm, 150 Kanonen von 90 mm, 10 Kanonen von 80 mm, 500.000 Gewehrpatronen und etwa 600 Tonnen Schwarzpulver. Die Militärs bereiteten sich dennoch auf die Verteidigung der Stadt vor und die Vorbereitungen waren sehr fortgeschritten, als sich der Bürgermeister am 24. August in Paris beim Minister Viviani beschwerte, welcher daraufhin die Erklärung Lilles zur offenen Stadt und deren Evakuierung durch die Truppen anordnete. Letztendlich wurde die Stadt erst am 13. Oktober 1914 von den Deutschen besetzt, praktisch ohne Widerstand, und ließ veraltete, aber gut erhaltene Befestigungen zurück. Was die vor Ort verbliebene Bewaffnung betrifft, so wird angenommen, dass sie sabotiert wurde. Die Befestigungen von Lille aus dem späten 19. Jahrhundert sind insgesamt wenig zugänglich oder sogar verschwunden. So ist von den 13 zwischen 1891 und 1894 gebauten Zwischenwerken nur eines intakt geblieben (völlig verlassen) und das Äußere des zentralen Unterstandes eines zweiten ist sichtbar. Diese Betonwerke waren für eine halbe bis eine Kompanie vorgesehen. Der Unterschied zwischen den beiden Modellen bestand, neben ihrer Bewaffnung, in der Anwesenheit eines oder zweier Wallunterstände hinter der Kopffront. Es handelte sich um entschieden moderne Werke, trapezförmig, mit dreieckigem Profil und betonierten Unterständen. Die beiden Batterien, die wie kleine Forts aussehen, genannt Camp Français und Premesques, sind auf nichts reduziert, während von den sechs Forts zwei verlassen sind, eines stark zerstört ist, zwei in Privatbesitz sind (davon eines besuchbar) und eines – übrigens sehr intelligent – in ein Kulturzentrum umgewandelt wurde.
Dept 59 (Nord). Voor de periode die deze index interesseert, kreeg de vesting 6 forten, 13 tussenwerken (op 14 geplande) en 2 gemetselde batterijen gebouwd. Niet minder dan 72 tussenbatterijen moesten bij de mobilisatie worden ingericht, maar dat bleef zonder gevolg. De militair bezette citadel (aangeduid als citadel of fort Boufflers bij decreet van generaal Boulanger) omvat niet minder dan drie kruitmagazijnen (Sainte-Barbe, bastion Turenne, bastion de la Reine) en een arsenaal. De oude omwalling herbergde zes gebetonde kruitmagazijnen: een gebouwd in 1899 aan bastion 234, twee aan de courtine 237-238 (eigenlijk een dubbel magazijn) ingericht in 1889-1890, een vierde uit 1892 genaamd Pont à Marcq (achter de Gentse poort), een vijfde genaamd Lezennes gebouwd in 1892 en gelegen in bastion 260 en een zesde in 1891-1892 binnen de Corne de Gand. De omwalling herbergde vier andere niet-gebetonde magazijnen (bastions 222 en 228, poorten van Roubaix en Fives). Vier sectormagazijnen waren gepland maar werden niet gebouwd, behalve dat van Merchin, in 1894. In 1891 zullen 25 bastions van de omwalling en 3 van de citadel nog met artillerie zijn uitgerust. De wet van 19 oktober 1919 zal de opheffing van de wallen uitspreken en de stad zal hun afbraak beslissen. Deze zal geleidelijk gebeuren en duren tot midden jaren dertig. Alle genoemde magazijnen werden bij deze werken vernietigd. Van deze omwalling blijft niet veel over. De poorten van Roubaix en Gent (1621) zijn een omweg waard, ook al zijn ze duidelijk soberder dan de Parijse poort (1685-1692), die zich reeds binnen de omwalling bevond. We merken de aanwezigheid op van een mooie tenaille voor de Gentse poort. De vervroegde en betwiste opheffing van de vesting Lille, op 1 augustus 1914, zal leiden tot een gedeeltelijke ontwapening ten voordele van Maubeuge reeds op 7 augustus. Zo, volgens Julien Dépret (zie bibliografie), bezat Lille op 9 augustus 1914 nog een honderdtal 120 L kanonnen, 47 van 95 mm, 24 revolverkanonnen, 28 achterlaadkanonnen van 12 cm, 150 kanonnen van 90 mm, 10 kanonnen van 80 mm, 500.000 geweerkartoenen en ongeveer 600 ton zwart buskruit. De militairen bereidden zich desalniettemin voor op de verdediging van de stad en de voorbereidingen waren zeer gevorderd toen, op 24 augustus, de burgemeester zich naar Parijs begaf om zich erover te beklagen bij minister Viviani, die de verklaring van Lille tot open stad en de evacuatie ervan door de troepen zou opleggen. Uiteindelijk werd de stad pas op 13 oktober 1914 door de Duitsers bezet, praktisch zonder verzet, waarbij verouderde, maar goed onderhouden vestingwerken werden achtergelaten. Wat de ter plaatse gebleven bewapening betreft, wordt aangenomen dat ze gesaboteerd werd. De vestingwerken van Rijsel uit het einde van de 19e eeuw zijn globaal weinig toegankelijk of zelfs verdwenen. Zo blijft van de 13 tussen 1891 en 1894 gebouwde tussenwerken slechts één intact (volledig verlaten) en is de buitenkant van de centrale schuilplaats van een tweede zichtbaar. Deze betonnen werken waren voorzien voor een halve tot een compagnie. Het verschil tussen de twee modellen bestond, naast hun bewapening, uit de aanwezigheid van één of twee walonderdakkingen achter de frontlinie. Het ging om resoluut moderne werken, trapeziumvormig, met driehoekig profiel en betonnen schuilplaatsen. De twee batterijen met het uiterlijk van kleine forten, genaamd Camp Français en Premesques, zijn tot niets gereduceerd, terwijl van de zes forten er twee verlaten zijn, één zwaar vernield, twee privé-eigendom zijn (waarvan één te bezoeken) en één – trouwens zeer intelligent – werd omgevormd tot een cultureel centrum.
Dept 59 (Nord). For the period relevant to this index, the stronghold saw the construction of 6 forts, 13 intermediate works (out of 14 planned) and 2 masonry batteries. No less than 72 interval batteries were to be set up upon mobilisation, but this came to nothing. The militarily occupied citadel (named citadel or Fort Boufflers by decree of General Boulanger) comprises no less than three powder magazines (Sainte-Barbe, Turenne bastion, Queen's bastion) and an arsenal. The old enceinte housed six concreted powder magazines: one built in 1899 at bastion 234, two at the curtain wall 237-238 (actually a double magazine) fitted out in 1889-1890, a fourth dating from 1892 called Pont à Marcq (behind the Gand gate), a fifth called Lezennes built in 1892 and located in bastion 260, and a sixth in 1891-1892 within the Corne de Gand. The enceinte housed four other non-concreted magazines (bastions 222 and 228, Roubaix and Fives gates). Four sector magazines were planned but were not built except for the one at Merchin, in 1894. In 1891, 25 bastions of the enceinte and 3 of the citadel will still be garnished with artillery. The law of 19 October 1919 will decree the decommissioning of the ramparts and the city will decide their dismantlement. This will be gradual and will last until the mid-1930s. All the mentioned magazines were destroyed during these works. Not much remains of this enceinte. The Roubaix and Gand gates (1621) are worth a detour even if they are clearly more sober than the Porte de Paris (1685-1692), which was already inside the enceinte. Let us note the presence of a fine tenaille in front of the Gand gate. The anticipated and contested decommissioning of the Lille stronghold on 1 August 1914 led to a partial disarmament in favour of Maubeuge as early as 7 August. Thus, according to Julien Dépret (see bibliography), on 9 August 1914, Lille still possessed about a hundred 120 L guns, 47 of 95 mm, 24 revolver cannons, 28 12-cm breech-loading cannons, 150 90-mm cannons, 10 80-mm cannons, 500,000 rifle cartridges and about 600 tonnes of black powder. The military nevertheless prepared to defend the city and the preparations were very advanced when, on 24 August, the mayor went to Paris to complain to Minister Viviani, who would impose declaring Lille an open city and proceeding with its evacuation by the troops. Finally, the city was only occupied by the Germans on 13 October 1914, practically without resistance, leaving behind outdated, but well-maintained fortifications. As for the armament that remained on site, it is reputed to have been sabotaged. The Lille fortifications from the late 19th century are largely inaccessible or have even disappeared. Thus, of the 13 intermediate works built between 1891 and 1894, only one remains intact (completely abandoned) and the exterior of the central shelter of a second is visible. These concrete works were intended for a half or even a full company. The difference between the two models, apart from their armament, consisted in the presence of one or two rampart shelters behind the head front. These were resolutely modern works, trapezoidal in shape, with a triangular profile and concrete shelters. The two batteries with the airs of small forts, called Camp Français and Premesques, are reduced to nothing, while of the six forts, two are abandoned, one is heavily destroyed, two are private properties (one of which is visitable) and one was transformed – very intelligently moreover – into a cultural centre.
Dept 59 (Nord). Pro období zajímavé pro tento index bylo v pevnosti postaveno 6 tvrzí, 13 mezilehlých děl (ze 14 plánovaných) a 2 zděné baterie. Při mobilizaci mělo být zřízeno ne méně než 72 intervalových baterií, ale k tomu nedošlo. Vojensky obsazená citadela (označovaná jako citadela nebo tvrz Boufflers dekretem generála Boulangera) zahrnuje ne méně než tři prachárny (Sainte-Barbe, bastion Turenne, bastion královny) a arzenál. Staré opevnění ukrývalo šest betonových pracháren: jednu postavenou v roce 1899 u bastionu 234, dvě na hradbě 237-238 (vlastně dvojitá prachárna) zřízené v letech 1889-1890, čtvrtou z roku 1892 zvanou Pont à Marcq (za branou Gand), pátou zvanou Lezennes postavenou v roce 1892 a umístěnou v bastionu 260 a šestou v letech 1891-1892 uvnitř Corne de Gand. Opevnění ukrývalo čtyři další nebetonované prachárny (bastiony 222 a 228, brány Roubaix a Fives). Byly plánovány čtyři sektorové prachárny, ale nebyly postaveny kromě té v Merchin v roce 1894. V roce 1891 bude ještě 25 bastionů opevnění a 3 v citadele vybaveno dělostřelectvem. Zákon z 19. října 1919 nařídí zrušení hradeb a město se rozhodne je strhnout. To bude postupné a potrvá do poloviny 30. let. Všechny uvedené prachárny byly během těchto prací zničeny. Z tohoto opevnění nezbylo mnoho. Brány Roubaix a Gand (1621) stojí za zajížďku, i když jsou výrazně střídmější než brána Porte de Paris (1685-1692), která se již nacházela uvnitř opevnění. Všimněme si přítomnosti pěkné tenaile před branou Gand. Předčasné a kontroverzní zrušení pevnosti Lille 1. srpna 1914 povede k částečnému odzbrojení ve prospěch Maubeuge již 7. srpna. Tak, dle Juliena Dépreta (viz bibliografie), mělo Lille 9. srpna 1914 stále ještě asi stovku 120 L děl, 47 kusů 95 mm, 24 revolverových děl, 28 zadovek 12 cm, 150 děl 90 mm, 10 děl 80 mm, 500 000 nábojů do pušek a asi 600 tun černého prachu. Vojáci se nicméně připravovali na obranu města a přípravy byly velmi pokročilé, když se 24. srpna starosta vydal do Paříže, aby si u ministra Vivianiho postěžoval, který nařídil prohlásit Lille za otevřené město a provést jeho evakuaci vojsky. Nakonec bylo město Němci obsazeno až 13. října 1914, prakticky bez odporu, a zanechalo zastaralé, ale v dobrém stavu udržované opevnění. Co se týká výzbroje zůstávající na místě, má se za to, že byla sabotována. Opevnění Lille z konce 19. století je celkově málo přístupné nebo dokonce zmizelo. Z 13 mezilehlých děl postavených mezi lety 1891 a 1894 tak zůstalo pouze jedno neporušené (zcela opuštěné) a zvenku je viditelný centrální úkryt druhého. Tato betonová díla byla určena pro půl až celou rotu. Rozdíl mezi dvěma modely, kromě jejich výzbroje, spočíval v přítomnosti jednoho nebo dvou úkrytů na hradbách za čelním frontem. Šlo o rozhodně moderní díla, lichoběžníkového tvaru, s trojúhelníkovým profilem a betonovými úkryty. Dvě baterie vypadající jako malé tvrze, zvané Camp Français a Premesques, jsou zredukovány na nic, zatímco ze šesti tvrzí jsou dvě opuštěné, jedna je silně zničená, dvě jsou v soukromém vlastnictví (z toho jedna navštívitelná) a jedna byla přeměněna – mimochodem velmi inteligentně – na kulturní centrum.
Cité dans : Zitiert in : Geciteerd in: Cited in: Citováno v: Longwy (place de), 59 Nord, Boufflers (fort)